นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 ·...

62
การออกแบบ นิทรรศการ Exhibition Design ���������.indd 1 1/16/2018 1:31:29 PM

Transcript of นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 ·...

Page 1: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การออกแบบนิทรรศการ

E x h i b i t i o n D e s i g n

���������.indd 1 1/16/2018 1:31:29 PM

Page 2: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ความหมาย

���������.indd 2 1/16/2018 1:31:29 PM

Page 3: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

นิทรรศการ หมายถึง การจัดแสดงข้อมูลเนื้อหาผลงานต่าง ๆ ด้วยวัสดุ สิ่งของ อุปกรณ์และกิจกรรมที่หลากหลายแต่มีความสัมพันธ์กันในแต่ละเรื่องโดยมีจุดมุ่งหมายที่ชัดเจน มีการวางแผนและออกแบบที่เร้าความสนใจให้ผู้ชมมีส่วนร่วมในการดู การฟัง การสังเกต การจับต้องและการทดลองด้วยสื่อที่หลากหลาย เช่น รูปภาพ ของจริง หุ่นจำาลอง ป้ายนิเทศ และกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การประกวด การแข่งขัน การบรรยาย การสาธิต การอภิปราย และการตอบปัญหา เป็นต้น

���������.indd 3 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 4: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...........นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความสนใจของผู้ชมได้ดีเนื่องจากความหลากหลายของสื่อสามารถตอบสนองความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้ชมได้...........นิทรรศการที่ดีจะมีอิทธิพลต่อผู้ชมในด้านความรู้ความเข้าใจ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านอารมณ์และความรู้สึก การเปลี่ยนแปลงเจตคติ รวมทั้งการตัดสินใจ

ความสำาคัญของนิทรรศการ

���������.indd 4 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 5: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

เพื่อเป็นการประเมินประสิทธิภาพของการปฏิบัติงานโดยรวมของหน่วยงานหรือ องค์กรที่เป็นเจ้าของนิทรรศการแต่ละครั้ง

วัตถุประสงค์ในการจัดนิทรรศการ

เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ ความรู้ความเข้าใจในเรื่องต่างๆ

เพื่อสร้างความประทับใจ ให้ผู้ชมเกิดความเลื่อมใสศรัทธา

เพื่อกระตุ้นให้ผู้ชมหรือกลุ่มเป้าหมายเปลี่ยนแปลงทัศนคติไปตามวัตถุประสงค์ขององค์กร

เพื่อการประชาสัมพันธ์หรือสร้างภาพพจน์ที่ดีของบุคลากร องค์กร หรือหน่วยงาน

เพื่อสร้างความบันเทิง

���������.indd 5 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 6: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การใช้สื่อหลายชนิดในการจัดแสดงนิทรรศการ

นิทรรศการคุณค่าของ

เป็นแหล่งรวบรวมความรู้ ความคิดและข้อมูลต่าง ๆ

เป็นแหล่งถ่ายทอดสิ่งที่เป็นนามธรรมให้เป็นรูปธรรมได้โดยอาศัยสื่อต่างๆจึงทำาให้เข้าใจง่ายขึ้น

เป็นการถ่ายทอดประสบการณ์ที่มีประสิทธิภาพโดยเปิดโอกาสให้ผู้ชมมีส่วนร่วมใน กิจกรรมต่างๆ

เป็นการส่งเสริมการทำางานเป็นหมู่คณะได้เป็นอย่างดี

���������.indd 6 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 7: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

1. จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ ได้แก่ 1.1 การจัดแสดงหรือจุลนิทัศน์ 1.2 นิทรรศการทั่วไป 1.3 มหกรรม2. จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด ได้แก่ 2.1 นิทรรศการเพื่อการศึกษา 2.2 นิทรรศการเพื่อการประชาสัมพันธ์ 2.3 นิทรรศการเพื่อการค้า3. จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด ได้แก่ 3.1 นิทรรศการถาวร 3.2 นิทรรศการชั่วคราว 3.3 นิทรรศการเคลื่อนที่4. จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด ได้แก่ 4.1 นิทรรศการในอาคาร 4.2 นิทรรศการกลางแจ้ง 4.3 นิทรรศการกึ่งในอาคารกึ่งกลางแจ้ง

ประเภทของ

นิทรรศการ

���������.indd 7 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 8: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

การจัดแสดงหรือจุลนิทัศน์

เป็นนิทรรศการขนาดเล็กสุดที่นำาเสนอข้อมูล วัตถุสิ่งของ ผลงาน สินค้าหรือ

ผลิตภัณฑ์บางส่วนพอเป็นตัวอย่าง

���������.indd 8 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 9: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

การจัดแสดงหรือจุลนิทัศน์

หากนำาจุลนิทัศน์จากที่ต่าง ๆ จำานวนมากมาจัดรวมกันในสถานที่ใดที่หนึ่งให้ต่อเนื่องกัน โดยมีจุดมุ่งหมายเดียวกันและกำาหนดกิจกรรมให้สอดคล้องเป็นระบบเดียวกัน

เป็นการจัดแสดงวัสดุสิ่งของในบริเวณพื้นที่ขนาดเล็กๆ

วัสดุอุปกรณ์ประกอบในการจัดจุลนิทัศน์ไม่ควรมีหลายชิ้นมากนัก

ตำาแหน่งในการจัดจุลนิทัศน์อาจจัดในสถานที่ที่มีความเหมาะสม

เนื้อหาหรือเรื่องราวที่นำามาจัดแสดงเป็นแนวคิดเดียวกัน

���������.indd 9 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 10: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

ที่นิยมใช้กันอยู่ในวงการต่าง ๆ มีหลายรูปแบบ..........1.ป้ายนิเทศอย่างเดียว..........2.การแสดงด้วยป้ายนิเทศโต๊ะและชั้นวางสิ่งของ..........3.การแสดงด้วยการวางสิ่งของอย่างเดียว..........4.การแสดงจุลนิทัศน์ลอย

รูปแบบของจุลนิทัศน์

���������.indd 10 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 11: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...........โดยทั่วไปนิยมจัดในโรงเรียน ในห้องเรียน หรือในห้องสมุด ใช้ประกอบกระบวนการเรียนการสอน ซึ่งสามารถนำาไปใช้ได้ทั้งในขั้นการนำาเข้าสู่บทเรียน ขั้นการสอนเนื้อหา และขั้นการสรุปบทเรียน บริเวณที่ใช้จัดอาจเป็นหน้าห้องเรียน หลังชั้นเรียน หรือบริเวณสนามโรงเรียน

..........วัสดุที่ใช้มักจะเป็น ป้ายนิเทศ ป้ายประกาศ กล่อง โต๊ะ หรือชั้นวางสิ่งของ แต่บางแห่งอาจจัดจุลนิทัศน์ขึ้นเป็นสถานที่เฉพาะในชุมชนเพื่อการเรียนรู้ การศึกษาค้นคว้า หากเป็นจุลนิทัศน์ถาวรแสดงเนื้อหาที่ซับซ้อนเข้าใจยากให้เข้าใจง่ายจำาเป็นต้องใช้สื่อที่มีคุณภาพดีราคาค่อนข้างสูง

จุลนิทัศน์เพื่อการศึกษา

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

���������.indd 11 1/16/2018 1:31:30 PM

Page 12: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

.........เป็นสื่อกิจกรรมขนาดกลางที่องค์การหรือหน่วยงานต่าง ๆ นิยมจัดเพื่อแสดงผลงานซึ่งพบเห็นกันโดยทั่วไป เป็นการจัดแสดงผลงานหรือผลิตภัณฑ์ที่มีบริเวณพื้นที่กว้างขวาง ตั้งแต่การจัดในห้องเรียน บริเวณโรงเรียน ศูนย์การค้า ศาลาวัด ฯลฯ

นิทรรศการทั่วไป

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

���������.indd 12 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 13: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

นิทรรศการ แบ่งออกเป็น 4 ขนาดตามขนาดพื้นที่แสดง

เป็นนิทรรศการที่จัดขนาดพื้นที่

น้อยกว่า 400 ตารางฟุตหรือ 37 ตารางเมตร

นิทรรศการขนาดเล็ก (small exhibits)

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

���������.indd 13 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 14: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

นิทรรศการขนาดกลาง(medium exhibits) ใช้พื้นที่ตั้งแต่

401 ตารางฟุต ถึง 1600 ตารางฟุตหรือ 38-148 ตารางเมตร

นิทรรศการขนาดใหญ่ (large exhibits) ใช้พื้นที่ตั้งแต่

1601-4000 ตารางฟุต หรือ 149-371 ตารางเมตร

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

���������.indd 14 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 15: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

นิทรรศการขนาดยักษ์ (giant exhibits) ใช้พื้นที่ตั้งแต่

4000 ตารางฟุตหรือมากกว่า 371 ตารางเมตร

นิทรรศการ แบ่งออกเป็น 4 ขนาดตามขนาดพื้นที่แสดง

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

���������.indd 15 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 16: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

มหกรรม...........มหกรรม หรือนิทรรศการขนาดใหญ่มโหฬารระดับชาติหรือนานาชาติ ซึ่งมีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

���������.indd 16 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 17: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามขนาดของนิทรรศการ

เป็นการจัดแสดงเพื่อต้อนรับผู้ชมกลุ่มเป้าหมายจากทั่วทุกมุมโลก

การจัดมหกรรมนานาชาติต้องแสดงถึงความก้าวหน้าด้านวิทยาการสมัยใหม่

เป็นการจัดนิทรรศการที่ต้องใช้พื้นที่ที่มีอาณาบริเวณขนาดใหญ่มโหฬาร

การจัดงานมหกรรมนานาชาติแต่ละครั้งใช้งบประมาณเป็นจำานวนมหาศาล

���������.indd 17 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 18: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการเพื่อการศึกษา

...........เป็นนิทรรศการที่จัดขึ้นเพื่อการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ไปสู่ผู้เรียน ทำาให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้จากการแสดงเนื้อหาด้วยสื่อและกิจกรรมต่าง ๆ การจัดนิทรรศการเพื่อการศึกษามักจะมีรูปแบบ เนื้อหา สื่อ หรือกิจกรรมเกี่ยวข้องกับหลักสูตรและบทเรียนหรืองานวิชาการไม่ทางตรงก็ทางอ้อม

���������.indd 18 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 19: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการทางการศึกษาสามารถจัดได้ทั้งในห้องเรียน นอกห้องเรียน บริเวณในโรงเรียน นอกโรงเรียน และสถานที่ทั่วไปในชุมชน

นิทรรศการเพื่อการศึกษามีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

เป็นการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้วยรูปแบบต่าง ๆ

ส่งเสริมให้ผู้ชมมีทัศนคติที่ดีทางการศึกษา

เปิดโอกาสให้ผู้ชมหรือผู้เรียนได้มีทางเลือกในการเรียนรู้หรือการศึกษาตามความสามารถและความถนัดของแต่ละบุคคล

นิทรรศการที่หน่วยงานหรือองค์กรต่างๆ จัดขึ้นเพื่อถ่ายทอดความรู้จัดว่าเป็นนิทรรศการเพื่อการศึกษาได้เป็นอย่างดี

รูปแบบของนิทรรศการเพื่อการศึกษาอาจเป็นทั้งนิทรรศการชั่วคราว นิทรรศการเคลื่อนที่ หรือนิทรรศการถาวร

���������.indd 19 1/16/2018 1:31:31 PM

Page 20: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการเพื่อการประชาสัมพันธ์

..........เป็นการจัดแสดงสื่อต่าง ๆ เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจที่ดีระหว่างประชาชนกับองค์กรหรือหน่วยงาน โดยการนำาเสนอข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงเพื่อเป็นการส่งเสริมความเชื่อถือศรัทธาให้ประชาชนยอมรับสนับสนุนและให้ความร่วมมือในการดำาเนินงานตามนโยบายขององค์กรหรือหน่วยงานนั้น ๆ ต่อไป

���������.indd 20 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 21: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการเพื่อการประชาสัมพัน์มีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

ส่งเสริมให้ผู้ชมมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ

เป็นการรวบรวมหลักฐานข้อมูล ข้อเท็จจริงหรือความคิด

เน้นการนำาเสนอข้อมูลที่ถูกต้องตามความเป็นจริงขององค์กรหรือหน่วยงาน

มุ่งแสดงคุณค่าที่น่าเชื่อถือศรัทธาในด้านความรู้ความสามารถ

เป็นการจัดแสดงที่เหมาะสมกับกาลเวลาและโอกาส เหมาะกับเหตุการณ์หรือเทศกาล

รูปแบบการนำาเสนอมีลักษณะแปลกใหม่ สามารถกระตุ้นความสนใจและสื่อความหมายได้ดี

���������.indd 21 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 22: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการเพื่อการค้า

........เป็นการจัดแสดงที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการส่งเสริมการขายสินค้าผลิตภัณฑ์และการบริการให้ได้มากที่สุดตามเป้าหมายที่วางไว้ ซึ่งอาจแนะนำาให้ผู้ชมรู้จักสินค้าผลิตภัณฑ์ด้วยสื่อหลายชนิด เช่น การจัดป้ายนิเทศ โปสเตอร์ แผ่นพับ แผ่นปลิว ภาพวิดีทัศน์หุ่นจำาลอง ของจริง ของตัวอย่าง นิทรรศการประเภทนี้อาจจัดเป็นเทศกาลประจำาปี เป็นการจัดเฉพาะกิจหรือจัดเนื่องในโอกาสวันสำาคัญ

���������.indd 22 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 23: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามวัตถุประสงค์ในการจัด

นิทรรศการเพื่อการค้ามีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

มีจุดมุ่งหมายเพื่อการขายสินค้าเป็นสำาคัญ โดยเน้นที่การโฆษณาประชาสัมพันธ์

การใช้สื่อโฆษณาและประชาสัมพันธ์ในงานนิทรรศการเป็นหลักการพื้นฐานสำาคัญของการดำาเนินกิจกรรมประเภทนี้

นิทรรศการเพื่อการค้ามีทั้งรูปแบบนิทรรศการถาวร

หากเป็นนิทรรศการขนาดใหญ่ของภาคเอกชนที่มีธุรกิจขนาดใหญ่ มักจะลงทุนในการโฆษณาสูงเพื่อเร้าความสนใจและโน้มน้าวกลุ่มเป้าหมายให้เฝ้าติดตามตัดสินใจเข้าชม

���������.indd 23 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 24: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด

นิทรรศการถาวร...........เป็นการนำาเสนอข้อมูลและจัดแสดงที่ค่อนข้างสมบูรณ์ มีการจัดเป็นประจำาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลายาวนาน

���������.indd 24 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 25: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ส่วนใหญ่นิทรรศการถาวรมักอยู่ในรูปของพิพิธภัณฑ์

จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด

นิทรรศการถาวรมีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

การจัดนิทรรศการแบบนี้มีการลงทุนสูง เนื่องจากเนื้อหาที่จัดแสดงต้องอาศัย การศึกษาค้นคว้าหลักฐานอ้างอิง

วัสดุอุปกรณ์ที่นำามาจัดแสดงเป็นวัสดุที่คงทน

การออกแบบเพื่อการจัดแสดงสิ่งของจะทำาอย่างรอบคอบพิถีพิถัน

สถานที่แห่งใดแห่งหนึ่งเป็นเวลานานๆ รูปแบบและโครงสร้างหลักไม่มีการเปลี่ยนแปลง

สถานที่ที่ใช้ในการจัดแสดงนิทรรศการจะออกแบบไว้อย่างมีแบบแผนแน่นอน อาจเป็นพื้นที่กลางแจ้งหรือในอาคารก็ได้

หากเนื้อหาที่จัดแสดงเกี่ยวข้องกับความเชื่อหรือวิถีชีวิตของชุมชน

���������.indd 25 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 26: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด

...........เป็นการจัดกิจกรรมเพื่อแสดงเนื้อหาเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นครั้งคราวตามโอกาสที่เหมาะสมอาจใช้เวลาประมาณ 2-10 วัน ไม่มีกำาหนดตายตัวขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหรือปัจจัยหลายประการ นอกจากนี้นิทรรศการชั่วคราวยังทำาหน้าที่ส่งเสริมงานประชาสัมพันธ์นิทรรศการแบบถาวรได้อีกด้วย

นิทรรศการชั่วคราว

���������.indd 26 1/16/2018 1:31:32 PM

Page 27: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด

“....นิทรรศการชั่วคราวช่วยเร้าความสนใจให้คนมาชมสิ่งแปลกใหม่ เป็นการเชิญชวนผู้ชมกลุ่มใหญ่ ๆ เข้ามาชมพิพิธภัณฑ์ไปในตัว เป็นการเชิญชวนที่จะสนับสนุนการประชาสัมพันธ์ในหลายรูปแบบ

เช่น การเชิญประชุมชี้แจงการเปิดงาน การแถลงการณ์หนังสือพิมพ์และรายการโทรทัศน์ นิทรรศการชั่วคราวสนองวัตถุประสงค์ทางการ

ศึกษาได้มากมาย มักจัดสิ่งดึงดูดกลุ่มคนที่สนใจเฉพาะเรื่องในชุมชน เป็นต้นว่าสหพันธ์สมาคมวิทยาศาสตร์ สมาคมศิลปิน หรือ

สมาคมนักสะสมแสตมป์ เป็นต้น...”

เกรซ มอร์เลย์ (Grace Morley, อ้างถึงในเปรื่อง กุมุท, 2526, หน้า 3-4)

���������.indd 27 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 28: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

........นิทรรศการเคลื่อนที่มีผลดีในการเข้าถึงพื้นที่ของผู้ชมกลุ่มเป้าหมาย ทำาให้ได้รับความสนใจจากผู้ชมมากเนื่องจากมีความสะดวก ถ้าเป็นการให้บริการด้านการศึกษา ส่วนใหญ่ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการใช้บริการแต่อย่างใด

จำาแนกตามระยะเวลาในการจัด

นิทรรศการเคลื่อนที่

���������.indd 28 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 29: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

นิทรรศการในอาคาร

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

.............นิทรรศการที่จัดอยู่ร่มภายในอาคารซึ่งอาจเป็นห้องประชุม ห้องโถง ห้องเรียน เฉลียงหรือระเบียงในอาคาร

���������.indd 29 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 30: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การออกแบบการจัดนิทรรศการภายในอาคารสามารถสร้างสรรค์ด้วยจินตนาการที่สอดคล้องกับเนื้อหาและกิจกรรม

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

การจัดนิทรรศการในอาคารมีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

จัดขึ้นภายในอาคารหรือพื้นที่ที่มีหลังคาป้องกันแสงแดดและฝนได้

เนื้อหาของนิทรรศการเป็นเรื่องราวที่ไม่จำาเป็นต้องใช้บริเวณกว้างขวางมากนัก

เป็นเนื้อหาที่ต้องการความต่อเนื่องปราศจากสิ่งรบกวนในการชมที่จัดแสดง

จัดในอาคารที่มีห้องและอุปกรณ์รักษาความปลอดภัยได้อย่างแข็งแรง

มีการควบคุมบรรยากาศด้วยแสง

การเลือกใช้วัสดุ สามารถใช้วัสดุได้ทุกประเภททั้งชนิดถาวรและไม่ถาวร

���������.indd 30 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 31: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

นิทรรศการกลางแจ้ง.............เป็นนิทรรศการที่ต้องการพื้นที่บริเวณกว้างขวาง โล่งแจ้ง รองรับผู้ชมได้จำานวนมาก

���������.indd 31 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 32: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

การจัดนิทรรศการกลางแจ้งมีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

จัดแสดงสื่อสิ่งของหรือกิจกรรมบริเวณภายนอกอาคาร

จัดได้ทั้งแบบถาวรและแบบชั่วคราว

เนื้อหาที่นำาเสนอมีความสัมพันธ์กับพื้นที่จัดแสดงซึ่งอาจมีบริเวณกว้างขวางเป็นธรรมชาติ เช่นเรื่องเกี่ยวกับโบราณสถาน โบราณวัตถุ สมรภูมิรบ วิถีชีวิตกิจกรรมกลางแจ้ง การทำางานกลางแจ้ง งานเกษตรกรรม เป็นต้น

���������.indd 32 1/16/2018 1:31:33 PM

Page 33: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

นิทรรศการกึ่งกลางแจ้ง.............เป็นการแสดงวัสดุหรืออุปกรณ์ทั้งในอาคารและกลางแจ้งในเวลาเดียวกัน สิ่งของที่นำามาจัดแสดงมีทั้งคุณสมบัติที่ทนทานต่อดินฟ้าอากาศและฉีกขาดย่อยสลายง่าย ดังนั้นผู้จัดจึงควรพิจารณาว่าวัสดุอุปกรณ์ใดเหมาะสำาหรับการจัดแสดงข้อมูลในบริเวณใด นิทรรศการประเภทนี้สามารถดึงดูดความสนใจผู้ชมได้ดี

���������.indd 33 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 34: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

จำาแนกตามสถานที่ที่ใช้ในการจัด

การจัดนิทรรศการกึ่งกลางแจ้งมีลักษณะที่สำาคัญดังนี้

เป็นนิทรรศการที่จัดแสดงบางส่วนอยู่ในอาคารและบางส่วนอยู่บริเวณกลางแจ้ง

อาจจัดเป็นแบบถาวรหรือแบบชั่วคราวก็ได้

เนื้อหาที่อยู่นอกอาคารมักมีความสัมพันธ์กับธรรมชาติแวดล้อม

สื่อที่จัดแสดงด้านนอกอาคารมีขนาดใหญ่ ซึ่งอาจเป็นหุ่นจำาลองหรือของจริงก็ได้ สามารถออกแบบให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการจัดนิทรรศการประเภทต่างๆ

���������.indd 34 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 35: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...............การรับรู้ คือ การสัมผัสที่มีความหมาย การรับรู้เป็นกระบวนการ หรือ ตีความแห่งการสัมผัส ที่ได้รับออกเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่มีความหมาย คนเราจะต้องใช้ความรู้เดิม หรือ ประสบการณ์เดิมที่มีมาก่อน โดยปกติเรารับรู้โดยผ่านระบบรับสัมผัส ซึ่งได้แก่ ระบบรีเซ็บเตอร์ใน ตา หู จมูก ลิ้น ผิวหนังและกล้ามเนื้อ

..............การรับรู้จึงเปรียบเสมือนประตูด่านแรกที่จะนำาไปสู่พฤติกรรมอื่น ๆ ที่จะส่งผลถึงคุณภาพชีวิตของแต่ละคนได้ ดังนั้นในการจัดนิทรรศการ ผู้จัดควรคำานึงถึงองค์ประกอบหรือปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ดังนี้

จิตวิทยาการรับรู้

���������.indd 35 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 36: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายนอก

คือ สื่อและกิจกรรมต่าง ๆ สื่อเหล่านี้จะสามารถกระตุ้น การรับรู้ได้มากน้อยเพียงใดย่อมขึ้นอยู่กับคุณลักษณะดังนี้

ความเข้ม หมายถึง ความชัดเจนของสื่อซึ่งอาจประกอบไปด้วยแสง สีสันที่โดดเด่นสวยงาม

ขนาด วัตถุ หรือ สิ่งเร้าที่ขนาดใหญ่มักจะดึงดูดความสนใจได้ดีกว่าวัตถุหรือสิ่งเร้าที่มีขนาดเล็ก

ความแปลกใหม่และสิ่งที่มีลักษณะตัดกัน การเปลี่ยนแปลงทำาให้สิ่งเร้าผิดปกติไปจากเดิมที่คุ้นเคยหรือสิ่งที่มีลักษณะตรงกันข้ามกับสิ่งปกติทั่วไป จะสามารถสร้างความสนใจ ได้ดี

���������.indd 36 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 37: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ตำาแหน่งที่ตั้ง การติดตั้งสื่อหรือวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ในการจัดนิทรรศการให้อยู่ในตำาแหน่งที่เหมาะสม จะกระตุ้นความสนใจได้ดีกว่าการจัดวางในระดับสูงหรือต่ำาเกินไป การเคลื่อนไหว สิ่งเร้าที่

มีการเคลื่อนไหวย่อมสามารถกระตุ้นความสนใจได้ดีกว่าสิ่งเร้าที่นิ่งอยู่กับที่

ความเป็นหนึ่งเดียว สิ่งของหรือวัตถุที่มีอยู่หนึ่งเดียวบนพื้นที่ว่างบริเวณกว้างจะก่อให้เกิดความสนใจได้ดีเป็นพิเศษ

���������.indd 37 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 38: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การทำาซ้ำา สิ่งเร้าที่เกิดขึ้นซ้ำาแล้วซ้ำาอีกหลาย ๆ ครั้ง

ระยะทาง สิ่งของหรือรูปภาพที่วางซ้อนทับกันบางส่วนจะก่อให้เกิดมิติ ตื้นลึกทำาให้ดูเป็นระยะทางใกล้ไกลเป็นลำาดับ จะช่วยเร้าความสนใจได้ดีกว่าสิ่งที่จัดเรียงในระนาบเดียวกัน

ความคงทน เป็นช่วงระยะเวลาหรือความถี่ในการปรากฏและคงอยู่ของสิ่งเร้า ทำาให้อวัยวะรับสัมผัสมีเวลาเยงพอในการรับรู้ มีโอกาสทบทวนการตีความซ้ำาแล้วซ้ำาอีกหลายครั้ง ทำาให้รับรู้แม่นยำาแน่นอน

ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายนอก

���������.indd 38 1/16/2018 1:31:37 PM

Page 39: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายในหมายถึง ปัจจัยด้านจิตวิทยา ดังนั้นการสร้างความสนใจเพื่อให้เกิดการรับรู้จึงควรคำานึงถึงปัจจัยทางด้านจิตวิทยาบางประการดังนี้

ความตั้งใจ เป็นการเตรียมพร้อมของมนุษย์เพื่อรับสัมผัสให้ได้ชัดเจน เป็นสิ่งที่ทำาให้มนุษย์เลือกตอบสนองแก่สิ่งเร้าบางชนิด

แรงขับ เป็นแรงกระตุ้นให้ทำากิจกรรมต่าง ๆ

���������.indd 39 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 40: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

สติปัญญา เป็นความสามารถขั้นสูงของมนุษย์แต่ละคนในการผสมผสานระหว่างอารมณ์ความรู้สึกกับความคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล สติปัญญาจึงเป็นผลสรุปองค์ความรู้ทั้งมวล

อารมณ์ หรือคุณภาพของจิตใจ ถ้าหากอารมณ์ดีจิตใจแจ่มใสปลอดโปร่งจะสามารถแปลความหมายของการรับสัมผัสได้ถูกต้องกว่าขณะที่อารมณ์ขุ่นมัวหรือจิตใจได้รับความกระทบกระเทือน

ความสนใจ หมายถึง ความโน้มเอียงที่จะแสดงบทบาทและเข้าร่วมในกิจกรรมหนึ่ง ๆ เป็นพฤติกรรมขั้นต้นที่ก่อให้เกิดการรับรู้และการเรียนรู้ในโอกาสต่อไป

ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายใน

���������.indd 40 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 41: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...............ตามทฤษฎีของกลุ่มเกสตอลท์ (Gestalt Theory) ซึ่งมีแนวคิดว่าองค์ประกอบสำาคัญของภาพหรือสิ่งเร้าที่เรารับรู้โดยทั่วไปมี

2 ส่วน คือ ภาพและพื้น

...............ดังนั้น การรวมกันของภาพและพื้นจึงถือเป็นกฎสำาคัญของการจัดสิ่งเร้าเพื่อการกระตุ้นความสนใจซึ่งมีหลักสำาคัญ

4 ประการได้แก่

การรับรู้นิทรรศการตามแนวทฤษฎีจิตวิทยา

���������.indd 41 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 42: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

..................หมายถึง สิ่งเร้าที่อยู่ใกล้กันทำาให้เรามีแนวโน้มที่จะรับรู้เป็นพวกเดียวกันมากกว่าสิ่งที่อยู่ห่างกัน

..................ประโยชน์ในการนำาหลักของความใกล้ชิดมาใช้กับการจัดนิทรรศการคือ สะดวกต่อการรับรู้และการเรียนรู้ของผู้ชม ทำาให้ดูเป็นกลุ่มเป็นก้อนหรือเป็นชุด ง่ายต่อการตรวจสอบจำานวนวัสดุที่จัดแสดง

..................การประยุกต์ใช้หลักของความใกล้ชิดกับการจัดนิทรรศการเพื่อกระตุ้นให้ผู้ชมรับรู้ได้ดีตามหลักของความใกล้ชิด ควรจัดสื่อหรือวัตถุสิ่งของให้อยู่รวมกันใกล้เคียงกันโดยเฉพาะสิ่งที่มีเนื้อหาหรือมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน

หลักของความใกล้ชิด

���������.indd 42 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 43: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

..................หมายถึง สิ่งเร้าที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันทำาให้การรับรู้มีแนวโน้มที่จะเป็นพวกเดียวกันมากกว่าสิ่งที่แตกต่างกัน แม้ว่าสิ่งนั้นจะอยู่ใกล้กันหรือไกลกันก็ตาม แต่หลักการนี้ไม่สามารถใช้ได้กับสิ่งเร้าทุกครั้งไป

..................ประโยชน์ในการนำาหลักของความคล้ายคลึงมาใช้กับงานนิทรรศการมีหลายประการ คือ ช่วยให้เกิดความเป็นกลุ่มและมีเอกภาพ สะดวกต่อการรับรู้และการเรียนรู้ของผู้ชม

..................การประยุกต์ใช้หลักของความคล้ายคลึงกับการจัดนิทรรศการทำาได้โดยการจัดวางสื่อหรือสิ่งของที่มีลักษณะคล้ายกันเป็นหมวดหมู่หรือเป็นกลุ่มเดียวกัน ทั้งนี้ควรคำานึงถึงปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเป็นสำาคัญ

หลักของความคล้ายคลึง

���������.indd 43 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 44: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

....................หมายถึง สิ่งเร้าที่ปรากฏให้เห็นอย่างซ้ำา ๆ เหมือนกันไปในทิศทางเดียวกันอย่างต่อเนื่องจะมีแนวโน้มเป็นพวกเดียวกันมากกว่าที่จะแยกกันคนละทิศทาง

....................ประโยชน์ในการนำาหลักของความต่อเนื่องมาใช้ในการจัดนิทรรศการหลายประการคือ ช่วยให้เกิดประโยชน์ในการวางแผน การออกแบบและการดำาเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำาให้สะดวกและง่ายต่อการสังเกต การรับรู้ และการเรียนรู้

....................การประยุกต์ใช้หลักของความต่อเนื่องมาใช้ในการจัดนิทรรศการเพื่อให้ผู้ชมเกิดการรับรู้และเรียนรู้ได้ดี สามารถนำาหลักของความต่อเนื่องมาใช้ได้ดังตัวอย่างดังนี้ คือ การจัดวางป้ายนิเทศให้เป็นแนวต่อเนื่องกันเป็นระยะทางยาวตามความเหมาะสมการใช้เส้น สี สัญลักษณ์ แสง รูปแบบ ซ้ำา ๆ กันอย่างต่อเนื่อง

หลักของความต่อเนื่อง

���������.indd 44 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 45: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

.....................เป็นการต่อเติมสิ่งเร้าที่ขาดหายไปให้สมบูรณ์ (closure) สิ่งที่ผิดปกติหรือส่วนของรูปภาพหรือของวัตถุที่หายไปจะกระตุ้นการรับรู้ได้ดี ความไม่สมบูรณ์จะก่อให้เกิดความสงสัย

.....................การนำาหลักของการประสานมาใช้ในการจัดนิทรรศการมีประโยชน์หลายประการคือ สามารถสร้างความฉงนสนเท่ห์และกระตุ้นการมีส่วนร่วมของผู้ชมได้ดี

.....................การประยุกต์ใช้หลักของการประสานกับการจัดนิทรรศการสามารถทำาได้โดยการวางผลิตภัณฑ์ที่เหมือนกันให้ห่างกันในบางช่วงที่ต้องการกระตุ้นการรับรู้หรือเรียกร้องความสนใจเป็นพิเศษ

หลักของความประสาน

���������.indd 45 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 46: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...............การเรียนรู้เป็นกระบวนการที่ทำาให้พฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม อันเป็นผลจากการฝึกฝนและประสบการณ์ แต่มิใช่ผลจากการตอบสนองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่น สัญชาตญาณหรือวุฒิภาวะ หรือจากการเปลี่ยนแปลงชั่วคราวของร่างกาย เช่น ความเหนื่อยล้า พิษของยา เป็นต้น

...............การจัดนิทรรศการเป็นสื่อกิจกรรมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้ชมได้ดี เนื่องจากการใช้สื่อหลายชนิดและวิธีการนำาเสนอที่หลากหลาย ทำาให้สามารถตอบสนองการเรียนรู้ได้หลายด้านการเข้าร่วมกิจกรรมนิทรรศการมีประโยชน์ต่อการเรียนรู้แตกต่างจากการเรียนรู้ในห้องเรียนทั่วไป

จิตวิทยาการเรียนรู้

���������.indd 46 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 47: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...............การเรียนรู้มีผลให้พฤติกรรมเปลี่ยนไป และได้จำาแนกประเภทพฤติกรรมการเรียนรู้ของมนุษย์ออกเป็น 3 ด้าน

ประเภทของการเรียนรู้

���������.indd 47 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 48: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การเรียนรู้ด้านความรู้ความเข้าใจ หมายถึง พฤติกรรมการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับความรู้ความ

จำาความเข้าใจ การวิเคราะห์การสังเคราะห์ การประเมินค่าและการนำาความรู้ไปใช้ในสถานการณ์อื่น ผู้ชมสามารถเกิดการเรียนรู้ด้านนี้ได้จากสื่อหรือวิธีการนำาเสนอที่หลากหลายในงานนิทรรศการไม่ว่าจะเป็นรูปภาพ หุ่นจำาลอง ของจริง ของตัวอย่าง แผนภูมิ แผนสถิติ หรือการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่จัดขึ้นในงานนิทรรศการ เช่น การตอบปัญหา การแสดงละคร การบรรยาย การอภิปราย เป็นต้น

���������.indd 48 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 49: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การเรียนรู้ด้านเจตคติ หรือ ด้านอารมณ์หรือด้านจิตใจ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมด้านจิตใจ อารมณ์หรือความรู้สึก ทำาให้ผู้ชมเกิดความพอใจ เกิดความซาบซึ้ง และเห็นคุณค่า เกิดความศรัทธามีค่านิยม เกิดความภาคภูมิใจ ผู้ชมสามารถเกิดการเรียนรู้ด้านนี้จากนิทรรศการได้ดี

���������.indd 49 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 50: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

การเรียนรู้ด้านกล้ามเนื้อแลประสาทสัมผัส หมายถึง การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเกี่ยวกับทักษะหรือความชำานาญในการใช้กล้ามเนื้อหรืออวัยวะต่าง ๆ ในการเคลื่อนไหวไม่ว่าจะเป็นทักษะในการพูด การอ่าน การเขียน การเล่นดนตรี กีฬา ฟ้อนรำา การคำานวณ ที่สามารถทำาได้อย่างคล่องแคล่วจนแลดูเป็นธรรมชาติ

���������.indd 50 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 51: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

............การจัดแสดงนิทรรศการแต่ละครั้งผู้ชมจะเกิดการเรียนรู้ได้มากน้อยเพียงใดย่อมขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเรียนรู้ของผู้ชมในการชมนิทรรศการ

���������.indd 51 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 52: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

ผู้ชมหรือผู้เรียนผู้ชมหรือผู้เรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกันในหลาย ๆ ด้าน วุฒิภาวะและความพร้อม เพศ สติปัญญา อารมณ์ สังคมวัฒนธรรมและประเพณี สภาพสังคม วิถีชีวิต ความเชื่อ ประสบการณ์ ระดับการศึกษา ความสนใจ

���������.indd 52 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 53: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

เนื้อหาบทเรียนและกิจกรรม เป็นปัจจัยที่เกี่ยวกับเนื้อหาและกิจกรรมในการจัดนิทรรศการความยากง่ายของเนื้อหา ความหมายของเนื้อหา ความสอดคล้องของเนื้อหากับกิจกรรม ความยาวของเนื้อหา

���������.indd 53 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 54: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

เทคนิคการนำาเสนอ การนำาเสนอที่ดีควรมีขั้นตอนต่อเนื่องเร้าความสนใจมาจากขั้นตอนการวางแผน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตั้งวัตถุประสงค์ การเลือกเนื้อหาและกิจกรรมให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย สถานที่ สื่อ และบรรยากาศ ความชัดเจนถูกต้อง ความคล่องแคล่ว ความพร้อม

���������.indd 54 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 55: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

.............นักจิตวิทยาหลายท่านได้ศึกษาถึงพัฒนาการของมนุษย์วัยต่าง ๆ ตั้งแต่ปฏิสนธิจนถึงวัยชรา ทำาให้เรารู้ถึงธรรมชาติของมนุษย์แต่ละวัยว่ามีความสนใจและความต้องการแตกต่างกันอย่างไร

.............วัยหรืออายุของผู้ชมมีความเกี่ยวข้องกับวุฒิภาวะ ความพร้อม การรับรู้ การเรียนรู้ ความต้องการ ความสนใจและประสบการณ์ต่าง ๆ ซึ่งเป็นปัจจัยสำาคัญต่อผลสัมฤทธิ์ในการชมนิทรรศการ ดังนั้นในการจัดนิทรรศการจึงควรคำานึงถึงวัยของผู้ชม

จิตวิทยาพัฒนาการ

���������.indd 55 1/16/2018 1:31:38 PM

Page 56: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

..............เด็กวัยนี้มีอายุตั้งแต่ 2 ถึง 6 ปี เป็นเด็กวัยเรียนในระดับชั้นบริบาล อนุบาล และประถมศึกษาปีที่ 1 เป็นวัยที่มีการปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมากเพราะเริ่มก้าวออกสู่สังคมนอกบ้าน เด็กวัยนี้ชอบสิ่งแปลก ๆ ใหม่ ๆ ที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน สนใจสิ่งรอบตัว เป็นวัยแห่งการสำารวจอย่างแท้จริง ช่างซักถาม ชอบรูปภาพในหนังสือและชมสิ่งเคลื่อนไหวที่มีสีสันสดใสชัดเจนสนใจของเล่นที่จับต้องได้ถนัดมือ ชอบวิ่งเล่นปีนป่ายเคลื่อนไหว ร้องเพลงที่มีจังหวะง่าย ๆ เนื้อร้องสั้น ๆ เลียนแบบผู้ที่โตกว่า

วัยเด็กตอนต้น

���������.indd 56 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 57: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...........ช่วงของเด็กวัยนี้ประมาณ 7-12 ปี อยู่ในชั้นระดับประถมศึกษาเด็กสนใจสภาพแวดล้อมและสิ่งแวดล้อมรอบตัว พอใจที่จะเผชิญสิ่งแปลกใหม่ ชอบอ่านหนังสือ ฟังเพลง ร้องเพลง ดูโทรทัศน์ ชอบภาพยนตร์ประเภทนิทาน นิยายผจญภัยลึกลับ การทดลองค้นคว้าหาความจริงทางวิทยาศาสตร์ สนใจร่างกายของตนเอง สัตว์เลี้ยง การเล่นที่มีการเคลื่อนไหว การกระโดดโลดเต้น การออกกำาลังกาย การทำางานฝีมือ การก่อสร้างและเกมการแข่งขันต่าง ๆ

วัยเด็กตอนกลาง

���������.indd 57 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 58: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

.............วัยรุ่นอายุประมาณ 13 ถึง 24 ปี ลักษณะความสนใจของวัยรุ่นมีขอบข่ายกว้างขวาง สนใจหลายอย่างแต่ไม่ลึกซึ้งมาก สนใจและชอบเลียนแบบบุคคลที่มีชื่อเสียงเป็นที่นิยมของสังคมโดยเฉพาะดารา นอกจากนี้วัยรุ่นทั่วไปจะสนใจตนเอง เช่น เรื่องรูปร่างหน้าตา ผิวพรรณ การแต่งกาย การปรับตัวให้เข้ากับสภาพการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย การเสริมบุคลิกภาพและความงามให้ทันสมัย วัยนี้สนใจคบเพื่อนเพศเดียวกันและเพื่อนต่างเพศ ให้ความสำาคัญกับงานเลี้ยงชุมนุม การสังสรรค์ ความสนุกสนานเพลิดเพลิน

วัยรุ่น

���������.indd 58 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 59: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

............วัยผู้ใหญ่แบ่งออกเป็น วัยผู้ใหญ่ตอนต้น วัยผู้ใหญ่ตอนกลาง และวัยผู้ใหญ่ตอนปลายหรือวัยชรา

วัยผู้ใหญ่

���������.indd 59 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 60: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

............วัยผู้ใหญ่ตอนต้น เริ่มตั้งแต่อายุประมาณ 25 ถึง 40 ปี โดยทั่วไปให้สนใจเกี่ยวกับเรื่องรูปร่างหน้าตา การปรับปรุงบุคลิกภาพ และเสื้อผ้าการแต่งกาย พอ ๆ กับวัยรุ่นตอนปลาย คนวัยนี้อยู่ในวัยสร้างฐานะทางเศรษฐกิจและสังคม ที่อยู่อาศัย อิทธิพลด้านอาชีพมีผลต่อความสนใจมากโดยเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข้องกับอาชีพและสังคมที่ตนรับผิดชอบอยู่ การปรับตัวให้เข้ากับคู่สมรส การอบรมเลี้ยงดูลูก นอกจากนี้ยังให้ความสนใจกับงานสังคม การเมือง งานอดิเรก การท่องเที่ยว การพักผ่อนหย่อนใจและศาสนา

���������.indd 60 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 61: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

............วัยผู้ใหญ่ตอนกลาง อายุประมาณ 40 ถึง 60 ปี เป็นระยะที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจไปในทางที่เสื่อมถอย ความสนใจอยู่ที่เรื่องสุขภาพ การปรับตัวในงานอาชีพที่ ต่อเนื่องมาจากวัยผู้ใหญ่ตอนต้น กิจกรรมยามว่าง ความสัมพันธ์ในครอบครัว การทำาประโยชน์ให้กับสังคม วัฒนธรรมประเพณีและศาสนา

���������.indd 61 1/16/2018 1:31:39 PM

Page 62: นิทรรศการ การออกแบบ · 2019-06-26 · .....นิทรรศการเป็นสื่อที่มีคุณค่าและมีศักยภาพสูงในการดึงดูดความ

...........วัยชรา โดยทั่วไปมักจะกำาหนดให้ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปเข้าสู่วัยชรา วัยนี้เป็นวัยปรับตัวให้เหมาะกับความเสื่อมของสุขภาพร่างกาย คนในวัยชราจึงสนใจเรื่องสุขภาพ ชอบให้มีคนอยู่เป็นเพื่อน สนใจเรื่องราวในอดีตที่ตนเองเคยร่วมสมัย ต้องการการยอมรับและการยกย่องประสบการณ์และความสำาเร็จในอดีตที่ผ่านมา

���������.indd 62 1/16/2018 1:31:40 PM