24 Mehanicka ispitivanja proizvoda
-
Upload
serbianfreeman -
Category
Documents
-
view
75 -
download
0
Transcript of 24 Mehanicka ispitivanja proizvoda
Ispitivanje proizvodav.as.mr. Samir Leme
Mehanika ispitivanja proizvoda
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaIspitivanje za obradu deformacijom Navojni spojevi Lijepljeni spojevi Zavareni spojevi Leajevi Zupanici Posude pod pritiskom i cijevi
Mehaniko ispitivanje proizvoda 2/43
1
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaIspitivanje komponenti podrazumijeva niz procesa za provjeru da li se proizvod moe koristiti Raunarsko modeliranje i simulacije imaju dominantnu ulogu u ovom procesu Raunarski modeli se moraju provjeriti eksperimentom
Mehaniko ispitivanje proizvoda 3/43
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaZa ispravno testiranje vano je poznavanje okruenja u kojem e se proizvod koristiti Okruenje moe obuhvatiti ciklino ili statiko optereenje, vibracije, varijacije temperature Najee se testira samo osnovna funkcija proizvoda
Mehaniko ispitivanje proizvoda 4/43
2
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaPotrebno je obezbijediti set za fiksiranje proizvoda i za nanoenje optereenja Dizajn sklopa za fiksiranje je vaan za ponovljivost testova Optereenje mora da odgovara onom koje e se javljati u eksploataciji
Mehaniko ispitivanje proizvoda 5/43
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaTestiranje se vri s ciljem korelacije sa rezultatima simulacija ili provjere konstrukcije i tehnologinosti proizvoda Nekad je potrebno ispitati vie istih proizvoda, nakon ega se koriste statistike metode za obradu rezultata
Mehaniko ispitivanje proizvoda 6/43
3
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaKonani rezultat mehanikih ispitivanja je da se utvrdi da li se proizvod moe koristiti i da li ga je mogue proizvesti Potrebno je poznavanje procesa proizvodnje, jer on moe utjecati na mehanike osobine materijala Te informacije se koriste u procesu konstruiranja
Mehaniko ispitivanje proizvoda 7/43
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaMehanike osobine koje se ispituju su uglavnom propisane standardima, kao i metode za njihovo odreivanje Osobine ukljuuju: vrstou na zatezanje, savijanje i pritisak, Poissonov koeficijent, koeficijent anizotropije, tvrdou, hrapavost, udarnu ilavost,...
Mehaniko ispitivanje proizvoda 8/43
4
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaUdarni (impact) testovi se provode kako bi se utvrdilo ponaanje materijala pod dinamikim optereenjem Te osobine se ne koriste kod konstruiranja komponenti, nego kod izbora materijala i kod izbora termike obrade
Mehaniko ispitivanje proizvoda 9/43
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaKomponente proizvoda su rijetko izloene statikom zatezanju, savijanju ili pritisku Zato se izvode ciklika ispitivanja s ciljem utvrivanja dinamike S-N krive
Mehaniko ispitivanje proizvoda 10/43
5
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaOsobine puzanja su one kod kojih materijal nastavlja da se izduuje pod konstantnim optereenjem na radnoj temperaturi Kod metala se puzanje javlja na povienim temperaturama, dok se kod polimera javlja ve na sobnoj temperaturi Grijanje proizvoda u eksploataciji
Mehaniko ispitivanje proizvoda 11/43
Ispitivanje proizvoda
Mehanika ispitivanja proizvodaKoncentracija naprezanja se javlja kod nagle promjene geometrije Treba je uzeti u obzir kod konstruiranja Konstrukcija je diktirana funkcijom
Mehaniko ispitivanje proizvoda 12/43
6
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomMasivne konstrukcije se izrauju: kovanjem, izvlaenjem, vuenjem i valjanjem Tankostjene konstrukcije se proizvode: presovanjem, dubokim izvlaenjem, tancanjem, savijanjem i superplastinim oblikovanjem Specijalni postupci izrade
Mehaniko ispitivanje proizvoda 13/43
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomKako obrada masivnih konstrukcija podrazumijeva veliku plastinu deformaciju, najvaniji podaci su odnos naprezanje/deformacija Odreuju se za razne temperature i brzine deformisanja Iz istih testova se dobiju Youngov modul i obradljivost
Mehaniko ispitivanje proizvoda 14/43
7
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomIspitivanje za obradu deformacijom se razlikuje od statikog testiranja mehanikih osobina Brzina deformacije kod statikog testiranja se kree do 0,01 s-1 Ispitivanje za procese obrade deformacijom moe imati brzinu i od 1000 s-1
Mehaniko ispitivanje proizvoda 15/43
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomZa statiko ispitivanje nije potrebna velika deformacija Za ispitivanje za obradljivost deformacijom potrebna je stvarna deformacija i do 120% Ispitivanje na pritisak
Mehaniko ispitivanje proizvoda 16/43
8
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomKod obrade limova, jedna od najvanijih osobina je anizotropija Do loma lima moe doi usljed prekoraenja vrstoe ili usljed plastine nestabilnosti FLD (Forming Limit Diagram) opisuje uslove loma
Mehaniko ispitivanje proizvoda 17/43
Ispitivanje proizvoda
Obrada deformacijomZa mjerenje deformacija moe se koristiti fotogrametrija
Mehaniko ispitivanje proizvoda 18/43
9
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojeviZa ispitivanje je potrebno poznavati ponaanje spojeva Osobine materijala Uticaj zatitne obloge, maziva i adheziva Mehanike osobine: tvrdoa, vrstoa na zatezanje i torziju
Mehaniko ispitivanje proizvoda 19/43
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojeviNavojni spoj se ponaa kao opruga optereena na zatezanje odnosno pritisak Vijak je fleksibilniji lan, dok spojeni sklop ima veu krutost
Mehaniko ispitivanje proizvoda 20/43
10
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojeviZatezanje vijka se moe mjeriti navrtkama sa mjernim trakama, podlokama sa senzorom sile ili posebnim tehnikama, kao to je ultrazvuno ispitivanje vijaka Najee se sila stezanja mjeri preko momenta kojim se optereuje ili rastereuje vijak
Mehaniko ispitivanje proizvoda 21/43
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojevi
Mehaniko ispitivanje proizvoda 22/43
11
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojeviRazlikuju se procedure ispitivanja za vanjske i za unutranje navoje Epruvete za odreivanje zatezne vrstoe vijka:
Mehaniko ispitivanje proizvoda 23/43
Ispitivanje proizvoda
Navojni spojeviIspitivanje unutranjih navoja
Mehaniko ispitivanje proizvoda 24/43
12
Ispitivanje proizvoda
Lijepljeni spojeviKod nekih materijala se lijepljenje vri djeliminim otapanjem Neki materijali se lijepe ljepilima (drvo-metal, keramika-mtal, staklo-plastika,...) Prednosti lijepljenja: izgled, dimenzije, vea povrina spoja Nedostaci: neravnomjerna raspodjela optereenja, nosivost
Mehaniko ispitivanje proizvoda 25/43
Ispitivanje proizvoda
Lijepljeni spojeviKvantitativni (prosjeno naprezanje prilikom loma, sila po jedinici irine) i kvalitativni testovi Standardna procedura
Mehaniko ispitivanje proizvoda 26/43
13
Ispitivanje proizvoda
Lijepljeni spojeviIspitivanje na smicanje
Mehaniko ispitivanje proizvoda 27/43
Ispitivanje proizvoda
Lijepljeni spojeviIspitivanje na zatezanje
Mehaniko ispitivanje proizvoda 28/43
14
Ispitivanje proizvoda
Zavareni spojeviPored ispitivanja mehanikih osobina koje se standardno provode za osnovni materijal (zatezanje, pritisak,...), kod zavarenih spojeva jako su vana zaostala naprezanja Kod odreenih sluajeva (posude pod pritskom) ispituje se i propusnost zavarenog spoja
Mehaniko ispitivanje proizvoda 29/43
Ispitivanje proizvoda
Zavareni spojeviPoseban sluaj su spojevi kod kojih je velika razlika izmeu vrstoe osnovnih materijala ili kad se osobine ZUT (zone uticaja toplote) znatno razlikuju od osnovnog materijala ili od zavara
Mehaniko ispitivanje proizvoda 30/43
15
Ispitivanje proizvoda
Zavareni spojeviEpruvete za ispitivanje ilavosti
Mehaniko ispitivanje proizvoda 31/43
Ispitivanje proizvoda
LeajeviKotrljajni leajevi (kuglini, valjkasti, konusni, igliasti) Klizni leajevi Aksijalni, radijalni, klizni
Mehaniko ispitivanje proizvoda 32/43
16
Ispitivanje proizvoda
LeajeviKotrljajni leajevi se ispituju u standardnim ureajima pod poveanim optereenjem u odnosu na radno, kako bi se utvrdio vijek trajanja leaja
Mehaniko ispitivanje proizvoda 33/43
Ispitivanje proizvoda
LeajeviRazvijen je itav niz ureaja za testiranje komponenti leaja i meudejstva tih komponenti
Mehaniko ispitivanje proizvoda 34/43
17
Ispitivanje proizvoda
Leajevi
Mehaniko ispitivanje proizvoda 35/43
Ispitivanje proizvoda
LeajeviUreaj za ispitivanje kliznih leajeva
Mehaniko ispitivanje proizvoda 36/43
18
Ispitivanje proizvoda
ZupaniciRig test simuliranje otkaza zupanika Bench test ispitni sto gdje se porede ulaz i izlaz zupastog para Full scale test izlaganje radnim uslovima eksploatacije
Mehaniko ispitivanje proizvoda 37/43
Ispitivanje proizvoda
ZupaniciPitting
Mehaniko ispitivanje proizvoda 38/43
19
Ispitivanje proizvoda
ZupaniciRolling Contact Fatigue (RCF) test simulira pojavu proklizavanja
Mehaniko ispitivanje proizvoda 39/43
Ispitivanje proizvoda
ZupaniciIspitivanje pojedinanih zuba na udarnu ilavost
Mehaniko ispitivanje proizvoda 40/43
20
Ispitivanje proizvoda
Posude pod pritiskom i cijeviZakonom propisane procedure ispitivanja Ispitivanje rezervoara, boca, cijevi, koljena, spojnica, prirubnica, ...
Mehaniko ispitivanje proizvoda 41/43
Ispitivanje proizvoda
Posude pod pritiskom i cijeviIspitivanja trebaju biti u skladu sa uslovima okoline u kojoj e se objekti ispitivanja koristiti: temperatura, pritisak, agresivni fluidi,... Koriste se prorauni iz oblasti mehanike loma i propagacije pukotina kako bi se predvidjelo ponaanje u eksploataciji
Mehaniko ispitivanje proizvoda 42/43
21
Ispitivanje proizvoda
Posude pod pritiskom i cijeviKoristi se itav niz NDT tehnika i metoda za periodino ispitivanje karakteristika posuda pod pritiskom: Ultrazvuk Penetranti Vizualno ispitivanje Radiografija ...
Mehaniko ispitivanje proizvoda 43/43
22